Η εξέλιξη της χειρουργικής: Ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.

Η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική, με τη θεωρία σεβασμού στα μαλακά μόρια και τους περιβάλλοντες ιστούς κατά την προσπέλαση, έχει κατακλύσει τα μέσα ενημέρωσης και το διαδίκτυο.

Η συγκεκριμένη χειρουργική τεχνική έχει αναδείξει όλο και περισσότερο τα πλεονεκτήματα της, όπως:

• Το κοσμητικό αποτέλεσμα
• η μετεγχειρητική πορεία με το μικρότερο χρόνο ενδονοσοκομειακής αποθεραπείας
  λιγότερος πόνος
• μικρότερος χρόνος αποκατάστασης
• γρηγορότερη επάνοδο στις καθημερινές δραστηριότητες

Η παραπάνω θεωρία δεν μπορούσε να μην καθιερωθεί και στο χώρο της ορθοπαιδικής και πόσο μάλλον στον τομέα της ανακατασκευής του ισχίου και του γόνατος.

Υπάρχουν και μειονεκτήματα τα οποία είναι η αυξημένη δυσκολία και η μειωμένη ορατότητα κατά την επέμβαση, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε παράταση του χειρουργικού χρόνου και σε κακή τοποθέτηση των εμφυτευμάτων.

Η περιορισμένης επεμβατικότητας τεχνική δεν πρέπει να γίνεται σε βάρος της σωστής τοποθέτησης των προθέσεων που είναι σημαντικός παράγοντας γιατί επηρεάζει άμεσα τη μακροβιότητα της ολικής αρθροπλαστικής ισχίου.

Η εξέλιξη της χειρουργικής: Επεμβάσεις καθοδηγούμενες από ηλεκτρονικό υπολογιστή.

Η καθοδηγούμενη από ηλεκτρονικό υπολογιστή αρθροπλαστική του ισχίου και περισσότερο του γόνατος έχουν εφαρμογή στην ορθοπαιδική χειρουργική με πολλά πλεονεκτήματα, άλλα λιγότερο και άλλα περισσότερο αποδεκτά από την ορθοπαιδική κοινότητα.

Ο σκοπός της ηλεκτρονικά καθοδηγούμενης αρθροπλαστικής είναι η επίτευξη του φυσιολογικού μηχανικού άξονα κατά τις οστεοτομίες της άρθρωσης και αυτό για τη σωστή εμβιομηχανική λειτουργία της αρθροπλαστικής και κατά συνέπεια τη μακρύτερη διάρκεια ζωής της.

Αυτές οι δύο εφαρμογές μαζί, (ελάχιστα επεμβατική και ηλεκτρονικά καθοδηγούμενη επεμβατική ανακατασκευή των αρθρώσεων), βοηθούν στην εξέλιξη και στη βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων, με απώτερο σκοπό την πλησιέστερη στο φυσιολογικό εμβιομηχανικά αρθροπλαστική αποκατάσταση.

Η τεχνολογική εξέλιξη στην υπηρεσία των ασθενών.

Μεγάλη εξέλιξη επίσης πραγματοποιείται και στον τομέα των υλικών κατασκευής των ένθετων αρθροπλαστικών, με τη μεταλλουργία να αποτελεί έναν τομέα συνεχούς έρευνας για την ανακάλυψη των ιδανικών υλικών αρθροπλαστικής.

• Κράματα ανοξείδωτου ατσαλιού,
• κεραμικό, τιτάνιο,
• πολυαιθυλένιο υψηλού μοριακού βάρους και υψηλής διασταυρούμενης συνδεσιμότητας
• και τελευταία το ζιργκόνιο
• το ταντάλιο και
• το πολυαιθυλένιο εμπλουτισμένο με βιταμίνη Ε

Όλα τα παραπάνω αποτελούν επιλογές που πρέπει να εκτιμηθούν και να επιλεγούν από τον χειρουργό ανάλογα με το προφίλ του κάθε ασθενή.

Η τεχνολογία και η ανάδειξη της μαγνητικής τομογραφίας στη διάγνωση ορθοπαιδικών παθήσεων προώθησε τη χρήση αυτής και στον προεγχειρητικό σχεδιασμό. Σήμερα έχει βρεί εφαρμογή στην κατασκευή εξατομικευμένων ένθετων αρθροπλαστικής τόσο του ισχίου όσο και του γόνατος (Εικόνα 1).

Η ανάγκη διατήρησης οστικού υπόβαθρου για την στήριξη της αρθροπλαστικής και τη μελλοντική επάρκεια του σε πιθανή αναθεώρηση, ώθησε στην εκμετάλλευση και χρήση της μαγνητικής τομογραφίας στον προεγχειρητικό σχεδιασμό και κατασκευή εξατομικευμένων υλικών αρθροπλαστικής.

Το 20% των οστεοτομιών της κνήμης και το 36% των οστεοτομιών του μηριαίου έχουν απόκλιση από τον μηχανικό άξονα κατά 1,50. Το 30% των αποτυχιών των αρθροπλαστικών του γόνατος οφείλονται σε απόκλιση της πρόθεσης από το μηχανικό άξονα.

Μπορούν λοιπόν να κατασκευαστούν εξατομικευμένα εργαλεία οδηγοί με τα οποία θα πραγματοποιηθεί η ιδανική οστεοτομία και αντικατάσταση της άρθρωσης με το ένθετο, επικεντρώνοντας και δίνοντας λύση στο πρόβλημα χωρίς την επιβάρυνση των περιβαλλόντων ιστών.

Επίσης με τον τρόπο αυτό, επιτυγχάνεται ο ιδανικός αναλυτικός προεγχειρητικός σχεδιασμός της αρθροπλαστικής με σκοπό την ιδανική τοποθέτηση της πρόθεσης και την πλησιέστερη στη φυσιολογική άρθρωση λειτουργία της.

Με τη χρήση της μαγνητικής τομογραφίας και το λογισμικό πρόγραμμα προεγχειρητικού σχεδιασμού και κατασκευής εξατομικευμένων εργαλείων οδηγών, δίνεται η δυνατότητα επίτευξης του σκοπού πριν ακόμα ξεκινήσει το χειρουργείο.

Επιτυγχάνονται επίσης μειωμένος χειρουργικός χρόνος και μεγαλύτερη ασφάλεια λόγω της χρήσης μικρότερου αριθμού εργαλείων κατά το χειρουργείο. Επίσης μειώνεται σημαντικά το ποσοστό επικινδυνότητας επιπλοκών από την παραβίαση του ενδομυελικού καναλιού με τους συμβατικούς οδηγούς όπως εμβολές, απώλεια αίματος και ανάγκη μεταγγίσεων.

Μαζί λοιπόν τα πλεονεκτήματα των δύο εφαρμογών, ελάχιστα επεμβατικής και ηλεκτρονικά καθοδηγούμενης επεμβατικής ανακατασκευής των αρθρώσεων, μπορούν να επιτευχθούν με τη νέα μεθοδολογία και τη χρήση της μαγνητικής τομογραφίας.

Εικόνα 1. Απαραίτητος προεγχειρητικός έλεγχος με MRI και αξονομετρική μέτρηση για την κατασκευή των εξατομικευμένων υλικών της άρθρωσης.

Συμβουλεύουν οι:

• Παναγιώτης Κ. Καραμπίνας M.D., Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Επιστημονικός Συνεργάτης, Γ΄ Πανεπιστημιακής Ορθοπαιδικής Κλινικής, Γ.Ν.Α. ΚΑΤ M.Sc.1
• Βλάμης Ιωάννης M.D, Ph.D.2, Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Λέκτορας Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ΄ Πανεπιστημιακή Ορθοπαιδική Κλινική, Γ.Ν.Α. ΚΑΤ